Door de bomen het bos zien: Welke materiaalsoorten zijn er?

In de verpakkingsindustrie wordt steeds meer aandacht besteed aan materiaalgebruik, herkomst, recycling en hergebruik. Klanten zoeken naar materialen met specifieke eigenschappen en naar nieuwe mogelijkheden voor recycling of hergebruik. Daarbij worden verschillende termen gebruikt, zoals composteerbaar, biobased en biologisch afbreekbaar, waarvan de betekenis niet altijd direct duidelijk is. Wij leggen het uit:

Biologisch afbreekbaar

Een materiaal is ‘biologisch afbreekbaar’ als micro-organismen zoals bacteriën het materiaal kunnen afbreken tot de elementaire bestanddelen (bijv. koolstof en mineralen). Hoe lang de organismen nodig hebben om dit te doen, is afhankelijk van de samenstelling van het materiaal en van de omstandigheden waaronder het afbraakproces plaatsvindt. Biologische afbreekbaarheid hangt vooral af van de chemische structuur van het materiaal, niet zozeer van de grondstof waaruit het is geproduceerd. Fossiele stoffen kunnen ook biologisch afbreekbaar zijn door hun chemische structuur, terwijl sommige natuurlijke stoffen dat niet zijn. Als een materiaal goed biologisch afbreekbaar is, kan het worden gecertificeerd. Certificering zorgt voor de grootst mogelijke transparantie – niet alleen voor de eindklant, maar ook voor bedrijven die afhankelijk zijn van betrouwbare informatie van de fabrikant.

Als een materiaal gecertificeerd biologisch afbreekbaar is, betekent dat echter niet dat de materialen op een huishoudelijke composthoop kunnen worden geworpen. Hier zijn de omstandigheden voor succesvol composteren mogelijk niet optimaal, omdat bijvoorbeeld de benodigde ontbindingstemperatuur niet hoog genoeg is.

Certificering van een materiaal op het vlak van biologische afbreekbaarheid gaat dan ook uit van een professioneel afbraakproces. Voorwaardelijk voor de daadwerkelijke recycling van het materiaal is dat een een voldoende hoeveelheid van het gebruikt materiaal wordt ingezameld waarmee de recycling economisch lonend is. Zolang de hoeveelheden onvoldoende zijn, worden biologisch afbreekbare materialen met het restafval verwerkt en hoogstens gebruikt voor energieopwekking.

‘Biobased’ materiaal

Biobased materialen zijn geheel of gedeeltelijk gemaakt van grondstoffen van biologische oorsprong, bijvoorbeeld hout, suikerriet of andere plantaardige grondstoffen. De term biobased zegt op zichzelf niets over het exacte percentage biobased grondstoffen in een materiaal; daarvoor moet de productspecificatie of een relevante certificering worden geraadpleegd. Biobased betekent echter niet automatisch dat het materiaal biologisch afbreekbaar is. Wel kunnen sommige biobased producten, zoals flessen gemaakt van biobased plastic, ook gerecycled worden, net als hun tegenhangers die gemaakt zijn van conventionele, fossiele materialen. Of een biobased kunststof daadwerkelijk via een bestaande recyclingstroom kan worden verwerkt, hangt af van het type kunststof en van de lokale inzamel- en recyclinginfrastructuur.

Composteerbaar

Composteerbaar betekent dat micro-organismen het materiaal onder bepaalde omstandigheden binnen een bepaalde tijd afbreken. Met andere woorden, er vindt een biologisch afbraakproces plaats. De randvoorwaarden voor dit proces zijn echter geoptimaliseerd en gestandaardiseerd (EU-norm EN 13432): iets wordt als composteerbaar beschouwd als het in een industriële composteerinstallatie binnen maximaal zes maanden voor minstens 90% wordt omgezet. Industriële composteerbaarheid wordt gekenmerkt door specifieke en gecontroleerde omstandigheden wat betreft vochtigheid en temperatuur.

Of composteerbare materialen daadwerkelijk via een industriële composteerinstallatie worden verwerkt, hangt af van de lokale inzamel- en verwerkingsmogelijkheden. Let op dat producten met het label ‘composteerbaar’ niet automatisch geschikt zijn voor thuiscompostering. Daarvoor gelden andere omstandigheden en, indien van toepassing, afzonderlijke certificeringen.

Recyclebaar

Recyclebaar betekent dat een materiaal technisch opnieuw kan worden verwerkt tot grondstof voor nieuwe toepassingen. Of dit in de praktijk gebeurt, hangt onder meer af van inzameling, sortering, materiaalcombinaties en de beschikbare recyclinginfrastructuur. Samengestelde verpakkingen kunnen moeilijker te verwerken zijn dan verpakkingen die uit één materiaalsoort bestaan. Glazen verpakkingen daarentegen kunnen via de daarvoor bestemde glasstroom worden ingezameld en verwerkt. Volg daarbij altijd de lokale afvalscheidingsregels.

Ook voor composteerbare, biobased en biologisch afbreekbare materialen geldt dat de daadwerkelijke verwerking afhankelijk is van de beschikbare inzamel- en recyclingstromen.

Materialen in ons assortiment

Bij unieketiket.nl geven wij zo concreet mogelijk informatie over de samenstelling, herkomst en specifieke eigenschappen van onze etikettenmaterialen. Ons assortiment bevat onder andere materialen met gerecyclede of plantaardige grondstoffen en materialen met een FSC®-claim.

• Eén van de materialen in ons assortiment is graspapier. Het materiaal bestaat voor 30% uit zongedroogde grasvezels en voor 70% uit papier op basis van hout en draagt de FSC® Mix Credit-claim. De zichtbare grasvezels geven het papier een karakteristieke structuur. Het materiaal kan op vergelijkbare wijze als conventioneel papier worden verwerkt en gebruikt voor etiketten.
• Daarnaast bieden wij PE-folie op biobasis. Hierbij is een deel van de fossiele grondstoffen vervangen door grondstoffen van biologische oorsprong. Raadpleeg altijd de actuele productspecificatie voor de exacte samenstelling en het biobased aandeel van het materiaal.
• Voor toepassingen waarbij etiket en verpakking na gebruik van elkaar moeten kunnen worden gescheiden, bieden wij ook verwijderbare etiketten en materialen met water- of loogoplosbare lijm. Deze eigenschappen kunnen het scheiden van etiket en verpakking voorafgaand aan verdere verwerking vergemakkelijken.

Natuurlijk is het ook mogelijk om op verzoek andere materialen te bestellen. Neem daarvoor contact op met onze klantenservice. We geven u graag informatie over de mogelijkheden.

Wij volgen nieuwe ontwikkelingen in materialen, druktechnieken en recyclingprocessen en passen ons assortiment aan wanneer nieuwe materiaalopties beschikbaar komen. Op onze pagina met etiketten met gerecyclede en plantaardige materialen vindt u actuele informatie over de eigenschappen en samenstelling van de materialen die wij aanbieden.